Taizé

Modlitwa na każdy dzień

Marek Miłoszewski — 2024-12-02T19:04:59Z

Więcej modlitw znajdziesz na końcu tej strony.

Większość modlitw, które znajdują się na tej stronie, możesz znaleźć w książce “Modlitwa na każdy dzień”. Zobacz Książki, CD i wideo

Transmisje modlitw z Taizé

s. Ania — 2021-05-24T21:15:00Z

Każdej soboty

Każdej soboty modlitwa wieczorna jest transmitowana z obrazem na żywo z Taizé o 20.30 (CEST | UTC + 2) w sieciach społecznościowych Taizé. Link zostanie opublikowany tutaj.

Układ modlitwy — 09/08/2025

Śpiew	Alleluia (94)
Psalm 23	Alleluia 22 (77)
Czytanie biblijne	Psalm 27:4
Śpiew	Atme in uns (158)
— Cisza —
Modlitwa wstawiennicza	Kyrie 9 (83)
Śpiew	In te confido (46)
Błogosławieństwo
Śpiew	Laudate Dominum (10)
Ewangelia	John 20:19-23
Śpiewy	Az egek és a földek (118)
	Ô toi, l'au-delà de tout (149)

All songs from Taizé are © Ateliers et Presses de Taizé.
The song numbers refer to the Taizé songbook 2025-2026.
The songs can also be found from this page.


Psalms for the week

Codziennie

Modlitwa wieczorna jest codziennie transmitowana audio na żywo:

od poniedziałku do soboty o 20.30 (CET | UTC+2) z kościoła Pojednania audio na żywo. Interfejs jest dostępny w ramce na głównej stronie i poniżej.

Transmisje modlitw z Taizé

Modlitwy do odsłuchania w innym czasie

Aby umożliwić tym, którzy chcą się pomodlić o innej porze dnia, publikujemy tutaj klipy audio z dwóch ostatnich modlitw:

2022-02-28 20:30

Your browser does not support the audio element.

2022-02-27 20:30

Your browser does not support the audio element.

Układ modlitwy

W tym dziale naszej strony internetowej można uczyć się różnych głosów śpiewów z Taizé.

Modlitwa wieczorna

Śpiew
Psalm
Czytanie biblijne
Śpiew
Cisza
Modlitwa wstawiennicza
Śpiew
Błogosławieństwo
Śpiewy

Przygotowanie modlitwy

Marek Miłoszewski — 2021-02-25T17:50:00Z

Jak kontynuować wspólną modlitwę? to pytanie pojawia się często po pobycie w Taizé, czy też po powrocie ze spotkań europejskich. Z tym pytaniem łączą się zaraz następne: Jak przygotować miejsce modlitwy i jak ma przebiegać wspólna modlitwa?

Aby wspólnie się modlić, wystarczy kilka osób, czasem dwie czy trzy. By jednak czuć powszechność komunii, jest ważne, żeby ci młodzi przynajmniej w niedzielę włączali się w modlitwę wspólnoty lokalnej, parafialnej, na której zbierają się wszystkie pokolenia, od dzieci do osób najstarszych.

Przebieg modlitwy

Na rozpoczęcie modlitwy, wybrać jeden lub dwa śpiewy pochwalne.

Psalm

Jezus modlił się tymi prastarymi modlitwami swego ludu. Od zawsze chrześcijanie odnajdywali w nich źródło inspiracji. Psalmy włączają nas do wielkiej wspólnoty wierzących. Nasze radości i smutki, nasza ufność w Bogu, nasze pragnienia i nawet nasze lęki znajdują wyraz w psalmach.

Kolejne wersety psalmu czytają lub śpiewają solo jedna lub dwie osoby. Pomiędzy wersetami wszyscy śpiewają „Alleluja” lub inną aklamację. Jeżeli wersety są śpiewane przez solistę, który improwizuje melodię w oparciu o ostatni akord aklamacji (wszyscy zebrani śpiewają go jako mormorando), to muszą one być krótkie, np. dwie linijki. Jeżeli wersety są czytane, mogą być dłuższe (trzy lub cztery linijki). W modlitwie na każdy miesiąc zamieszczonej na naszych stronach podano wybór przystępnych wersetów psalmu. Jeżeli decydujemy się na inny psalm, nie wahajmy się wybrać jedynie kilka wersetów najbardziej zrozumiałych i wymownych, nie trzeba czytać całego psalmu.

Czytanie

Czytanie Pisma Świętego, to przybliżanie się «do niewyczerpującego się źródła, które sam Bóg daje spragnionym ludziom» (Orygenes, III wiek). Pismo Święte to «list Boga do swego stworzenia», który pozwala na «odkrywanie serca Boga w Jego słowach» (Grzegorz Wielki, VI wiek).

Kiedy modlitwa odbywa się regularnie i często, można czytać kolejne fragmenty wybranej księgi biblijnej. Natomiast na modlitwę odbywającą się raz w tygodniu lub raz w miesiącu, lepiej jest wybrać ważniejsze i bardziej znane fragmenty Pisma Świętego, które nie wymagają komentarza.

Czytanie wprowadzamy słowami: «Czytanie z...» lub «Ewangelia według Świętego...». Jeśli są dwa czytania, pierwsze może być wybrane ze Starego Testamentu, Listów lub Dziejów Apostolskich, czy Apokalipsy; drugie jest zawsze z Ewangelii. Pomiędzy czytaniami jest śpiew medytacyjny. Przed lub po czytaniu, dobrze jest wybrać śpiew, który wysławia Chrystusa jako światłość. Podczas tego śpiewu, kilku młodych lub kilkoro dzieci, z małymi świeczkami w ręku, podchodzą do większego świecznika i zapalają duże świece. Ten symbol przypomina, że nawet kiedy zapada ciemna noc w życiu osobistym czy też w życiu rodziny ludzkiej, miłość Chrystusa jest ogniem, który nigdy nie gaśnie.

Śpiew

Cisza

Kiedy chcemy słowami wyrazić naszą jedność z Bogiem, nasz rozum jest często bezradny. Jednak w głębi duszy każdego człowieka, poprzez Ducha Świętego, Chrystus modli się, nawet jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy.

Bóg zawsze do nas mówi, ale nigdy nie chce się narzucać, Jego głos jest delikatny, daje się usłyszeć w powiewie ciszy. Trwanie w ciszy w Jego obecności, by przyjąć Jego Ducha, to już jest modlitwa.

Nie chodzi jednak o to, żeby przy pomocy wyszukanych metod, za wszelką cenę, dążyć do osiągnięcia wewnętrznej ciszy, która byłaby w nas jakąś pustką, lecz o to, by z dziecięcą ufnością pozwolić Chrystusowi w ciszy modlić się w nas. Wtedy któregoś dnia odkryjemy, że głębie osoby ludzkiej są zamieszkałe.

We wspólnej modlitwie, lepiej zachować jeden długi moment ciszy – od pięciu do dziesięciu minut – niż kilka krótkich. Jeżeli ci, którzy biorą udział w modlitwie, nie są przyzwyczajeni to takiego rodzaju ciszy, ważne jest, by po skończeniu śpiewu, który ją poprzedza, zapowiedzieć: «Teraz przez kilka minut będziemy kontynuować modlitwę w ciszy».

Modlitwa wstawiennicza lub modlitwa pochwalna

Modlitwa składająca się z próśb lub krótkich aklamacji może być – podobnie jak w wypadku wersetów psalmu – śpiewana przez solistę (lub kilku solistów), albo recytowana. Stanowi ona w środku wspólnej modlitwy jakby «słup ognia». Intencje wstawiennicze poszerzają naszą modlitwę do wymiaru całej rodziny ludzkiej: powierzamy w nich Bogu wszystkie ludzkie radości, nadzieje, smutki i niepokoje, nasze własne oraz ludzi ubogich i cierpiących. Modlitwa pochwalna to świętowanie tego wszystkiego, czym dla nas jest Bóg.

Jedna lub dwie osoby na przemian wyrażają prośby lub wezwania modlitwy, a między wezwaniami wszyscy śpiewają aklamację Kyrie eleison, Gospodi pomiłuj (Panie, zmiłuj się nad nami) lub Chwała Tobie Panie. Po wypowiedzeniu (wyśpiewaniu) wszystkich próśb lub wezwań przygotowanych wcześniej i napisanych, dobrze jest dać uczestnikom możliwość wyrażenia spontanicznie próśb wypływających z głębi ich serca. Należy czuwać nad tym, by były one krótkie i adresowane do Boga: nie powinny przekształcić się w przydługi, osobisty monolog, w którym ktoś zwracając się pozornie do Boga, w istocie chce innym przekazać swoje własne przekonania. Każdą modlitwę spontaniczną kończy się tą samą aklamacją śpiewaną przez wszystkich.

Ojcze Nasz

Modlitwa na zakończenie

Śpiew

Modlitwę można teraz przedłużyć śpiewając. Mała grupa osób śpiewających pozostaje w miejscu modlitwy, by wesprzeć tych, którzy chcą modlitwę kontynuować.

Innych można w tym czasie zaprosić do sąsiedniego pomieszczenia na chwilę dzielenia się w małych grupach np. na temat wybranego fragmentu z Biblii. Można się przy tym posłużyć «Godzinami Janowymi» publikowanymi w „Liście z Taizé“ i każdego miesiąca na tych stronach

Informacje na temat publikacji z modlitwami i innymi elementami pomocnymi w przygotowaniu modlitwy znajdują się w artykule: Książki, CD, DVD.

Czuwanie modlitewne w intencji ochrony stworzenia

s. Ania — 2020-09-28T13:38:12Z

Na całym świecie, od 1 września do 4 października, chrześcijanie zbierają się na czuwania modlitewne, refleksję lub konkretne działania dotyczące ochrony stworzenia. Na trzeci już rok proponujemy poniżej przebieg czuwania inspirowany wspólną modlitwą w Taizé.

Propozycja przebiegu modlitwy

Śpiew

Nada te turbe

Psalm

Bonum est confidere

Jak liczne są dzieła Twoje, Panie!
Ty wszystko mądrze uczyniłeś:
ziemia jest pełna Twych stworzeń.

Stwarzasz je, gdy ślesz swego Ducha
i odnawiasz oblicze ziemi.
Niech chwała Pana trwa na wieki:
niech Pan się raduje z dzieł swoich.

Póki mego życia, chcę śpiewać Panu
i grać mojemu Bogu, póki mi życia starczy.
Niech miła Mu będzie pieśń moja,
będę radował się w Panu.

z Psalmu 104

Czytanie

Z Księgi proroka Izajasza. Tak mówi Pan: Oto Ja stwarzam nowe niebiosa i nową ziemię; nie będzie się wspominać dawniejszych dziejów ani na myśl one nie przyjdą. Przeciwnie, będzie radość i wesele na zawsze z tego, co Ja stworzę. (...)
I będzie tak, iż zanim zawołają, Ja im odpowiem; oni jeszcze mówić będą, a Ja już wysłucham. Wilk i baranek paść się będą razem; lew też będzie jadał słomę jak wół; a wąż będzie miał proch ziemi jako pokarm. Zła czynić nie będą ani zgubnie działać na całej świętej mej górze - mówi Pan.

Księga Izajasza 65, 17-18.24-25

Śpiew
Ô toi l'au-delà de tout

Cisza

Modlitwa za stworzenie

Pomiędzy wezwaniami można zaśpiewać Misericordias Domini.

1) Miłosierny Boże, Ty jesteś obecny w całym wszechświecie i w najmniejszym ze stworzeń, otocz wszystko, co istnieje, Twoją czułą miłością. Prosimy Cię, Panie.

2) Boże, Stworzycielu, naucz nas, jak opiekować się stworzeniem: nawet jego najmniejsza cząstka opowiada nam o Tobie. Prosimy Cię, Panie.

3) Miłosierny Boże, polecamy Ci wszystkich, którzy cierpią z powodu ognia i wody, trzęsienia ziemi i burzy. Wzmocnij w nich nadzieję, pomimo trudności, którym stawiają czoła. Prosimy Cię, Panie.

4) Boże, Stworzycielu, wzbudź w nas pieśń uwielbienia i uczucie wdzięczności; spraw, byśmy się poczuli złączeni z całym stworzeniem. Prosimy Cię, Panie.

5) Miłosierny Boże, powierzamy Ci wszystkich ludzi, zwłaszcza młodych, pracujących na rzecz powstrzymania zmian klimatycznych. Prosimy Cię, Panie.

6) Boże, Stworzycielu, Ty zawsze jesteś z nami. Wspomóż nas w naszych zmaganiach na rzecz sprawiedliwości, miłości i pokoju. Prosimy Cię, Panie.

7) Intencja związana z bieżącą sytuacją.

Ojcze nasz

Modlitwa brata Aloisa

Duchu Święty, Ty czynisz nas wolnymi, wolnymi by kochać tych, których nam powierzasz, wolnymi także, by nowym spojrzeniem ogarniać całe stworzenie. Wszystko to, co jest stworzone pochodzi od Ciebie, jest darem, który nam powierzasz.

Śpiewy

Laudemus Deum
L'ajuda em vindra
Aber du weißt

[1]

[1] Zdjęcie: Cédric Nisi

Intencje modlitewne

2014-04-30T08:13:43Z

Młodzi i modlitwa w Taizé

Marek Miłoszewski — 2006-06-06T06:53:00Z

Jeden z braci zastanawia się nad uczestnictwem młodych ludzi w modlitwie, podkreśla trzy wymiary modlitwy w Taizé, które wydają się jemu odpowiedzią na poszukiwania młodych.

Trzy razy w ciągu dnia wszystko w Taizé się zatrzymuje: praca, spotkania biblijne, wymiana myśli i doświadczeń w grupach. Dzwony wzywają do kościoła na modlitwę. Setki, czasami tysiące młodych ludzi z różnych krajów świata modlą się i śpiewają z braćmi wspólnoty. Śpiewy są krótkie, ale długo się je powtarza. W niewielu słowach wyrażają jakąś fundamentalną prawdę, którą umysł szybko przyswaja. Następnie w wielu językach czytane jest Pismo Święte. Długa chwila ciszy w środku każdej wspólnej modlitwy jest wyjątkowym momentem spotkania z Bogiem.

My, bracia, często jesteśmy pod wrażeniem tych młodych ludzi, którzy potrafią całymi godzinami zostawać w kościele i trwać w ciszy, albo śpiewać medytacyjne śpiewy. Młodzi też są czasami zdziwieni, że tyle czasu spędzili w Taizé na modlitwie. Kiedy się z nimi spotykamy pod koniec ich pobytu i pytamy, co ich najbardziej poruszyło, odpowiadają natychmiast i bez wahania: „modlitwa!” A przecież ci, którzy z takim entuzjazmem mówią o swoim doświadczeniu modlitwy, na pierwszy rzut oka nie wyglądają bynajmniej na „ekspertów”. Tym bardziej wzruszają ich słowa.

Stajemy więc zadziwieni i zastanawiamy się, co pozwala tym młodym ludziom stać się naprawdę otwartymi, by podczas modlitwy prowadzić wewnętrzny dialog? W jaki sposób udaje nam się pomóc im odkrywać, że choć nie umiemy się modlić, nie wiemy o co prosić, albo czego oczekiwać, Bóg składa już w nas pragnienie komunii?

Nie potrafię odpowiedzieć na te pytania, ale chciałbym jednakże podkreślić trzy wymiary modlitwy w Taizé, które wydają mi się odpowiedzią na poszukiwania młodych: modlitwa prosta, modlitwa medytacyjna i modlitwa serca.

Modlitwa prosta

Modlitwa wspólnoty wraz z upływem lat zmieniała się bardzo, zmierzając w kierunku prostoty. Brat Roger zwracał nieustannie uwagę na to, by nic we wspólnej modlitwie nie wydawało się niezrozumiałe. Uważał, że czytanie zbyt długiego tekstu lub zbyt skomplikowanego ze względu na słownictwo, może uczynić nieprzejrzystą relację miłości, którą w modlitwie ofiarowuje Duch Święty.

Nieustanna troska o umożliwienie jak największej liczbie osób doświadczenia wewnętrznego sprawiła, że modlitwa składa się z prostych i medytacyjnych śpiewów. Nie znaczy to, że wszystko zostało zmienione według gustów młodych ludzi. Śpiewy z Taizé nie są skomponowane na wzór muzyki młodzieżowej. Nasze śpiewy są głęboko zakorzenione w tradycji monastycznej. Słowa pochodzą z psalmów, a więc odwołują się do starej tradycji modlitwy śpiewanej już podczas pierwszych zgromadzeń Izraela. Podobnie ich medytacyjny i repetytywny charakter. Od początku swego istnienia Wspólnota śpiewała psalmy i nadal je śpiewamy. Ale teraz zamiast śpiewać cały psalm, wybieramy werset, nad którym najpierw rozmyślamy razem, pozwalamy mu wybrzmiewać w nas, by w jego świetle spojrzeć na życiowe doświadczenia.

Młodych ludzi porusza w Taizé być może to, że staramy się, by sposoby wyrażania wiary były jak najprostsze. Jednocześnie jednak nie ma „spłaszczania” czy „przesładzania”. Czują, że modlitwa, jaką im proponujemy, nie jest tłumaczeniem na ich język obcej im rzeczywistości, ale jest to raczej zaproszenie, by wyjść poza siebie. Powtarzanie słów pochodzących z innej epoki zmusza ich bezboleśnie do odwrócenia uwagi od siebie, do porzucenia samych siebie. Młodzi wyczuwają to bezbłędnie. Umieją precyzyjnie rozpoznać mowę pełną ludzkich tylko mądrości od mowy, która tworzy nową przestrzeń, bo wolna jest od oczywistości. Być może czują też, że dopasowując naszą wspólnotową modlitwę do ich możliwości, chcieliśmy poszerzyć naszą drogę, poszerzyć dla wszystkich tę właśnie przestrzeń, w której pragniemy przeżywać bliskość Boga. W tym kontekście ważne jest, żeby śpiew był podejmowany przez wszystkich, nie tylko przez solistów czy kantorów, którzy pozostawiają sam refren dla ogółu.

Modlitwa medytacyjna

Modlitwa ze śpiewami w Taizé jest także medytacją biblijną. Byłem bardzo zdziwiony, kiedy 1 listopada, w święto Wszystkich Świętych, w kościele pełnym licealistów z Francji usłyszałem, z jaką naturalnością 2500 młodych ludzi śpiewa «Que j'exulte et jubile en ton amour!» („Chcę Cię wysławiać i radować się w Twej miłości”), słowa jednego z ostatnich śpiewów napisanych po francusku. Mam wrażenie, że poprzez powtarzanie jednego lub dwóch wersetów śpiew otwiera im bezpośredni dostęp do Bożego Słowa, pozwala je zinterioryzować, przyswoić sobie jego piękno, a nawet pewną „szorstkość”. Te znane na pamięć słowa, odkrywane potem podczas lektury Pisma Świętego, rzucają nieoczekiwane światło na niektóre czytane fragmenty.

Zastanawiam się czasami, czy nasz sposób śpiewania nie jest małym wprowadzeniem do „lectio divina”, do tej uważnej lektury Słowa, która otwiera przestrzeń, by tekst wybrzmiał w całym swym bogactwie. Żydzi mówią o „przeżuwaniu” Tory. Jeden z rabinów, cytowany w zbiorze tekstów żydowskich z pierwszych wieków po Chrystusie, powiedział: «Obracaj i obracaj Torę we wszystkie strony, ponieważ wszystko jest tam zawarte; ona jedna da ci prawdziwą wiedzę. Nie ustawaj w studiach nad Torą, nie opuszczaj jej nigdy, nie ma nic lepszego, co mógłbyś robić.” (Miszna Abot 5,25) W Taizé powtarzanie śpiewów jest jakby naśladowaniem żydowskiej postawy i oddychaniem Słowem.

Modlitwa serca

Kiedy słucham młodych ludzi mówiących o modlitwie w Taizé, porusza mnie często jeszcze coś innego: wielkie znaczenie, jakie przywiązują do długiej chwili ciszy w środku liturgii, która daje możliwość pochylenia się nad tym, co dzieje się we wnętrzu człowieka. W tej ciszy dokonuje się „podsumowania”, można się „przysłuchać swojemu sercu”, „pomyśleć o swoich problemach”, „wyrzucić z siebie wszystko”, „odetchnąć”, „spojrzeć na siebie”, „zrzucić maski”… Młodzi potrafią doskonale opisać, co daje im cisza. Kiedy są razem, nie boją się jej. Przeciwnie, wielu z nich mówi, że pierwsze dziesięć minut wydało im się długie, ale potem ten czas jakby sam się wypełniał.

Zastanawiam się, czy to, co próbują wyrazić, nie odpowiada temu, co chrześcijanie Wschodu nazywają „modlitwą serca”, albo „czuwaniem serca”. „Z całą pilnością strzeż swego serca” - mówi Księga Przysłów, „bo życie ma tam swoje źródło.” (Prz 4,23)

Serce w Biblii to centrum osoby ludzkiej, w którym ogniskują się wszystkie siły. Dla mnichów w tradycji wschodniej modlitwa polegająca na recytowaniu krótkiego zdania w rytm oddechu była najpierw modlitwą serca, to znaczy dążeniem do zebrania wszystkich sił i wypróbowania ich ogniem serca, w tyglu miłości. Jednocząc uczucia i siły serce jest miejscem, gdzie może wytrysnąć intencja czysta jak źródlana woda. Modlitwa, która jest czuwaniem, przebudzeniem i słuchaniem pozwala człowiekowi zebrać się w sobie, rozpoznać na nowo swoje pragnienia i przywrócić im harmonię przez miłość. Taka modlitwa przygotowuje serce do czuwania w sytuacjach domagających się miłości.

Poprzez śpiew i ciszę młodzi odnajdują nowe serce, serce proste w etymologicznym znaczeniu tego słowa, serce bez pofałdowań, serce rozpostarte. Pierwsi chrześcijanie mówili o modlitwie jako o sposobie rozpuszczania „duchowego tłuszczu”, który obciąża myśli i pragnienia. Widok czegoś pofałdowanego jest także sugestywny: serce rozpostarte jest sercem ogołoconym, jest bliskie swych pragnień i przez to pełniej odkrywa, w jaki sposób Bóg wzywa je do tego, by było twórcze. „Każde wewnętrzne pragnienie, które odwołuje się do Boga, już jest modlitwą. Twoje pragnienie, oto już twoja modlitwa. Jest modlitwa wewnętrzna, która nigdy nie milknie: twoje pragnienie. Jeśli chcesz się modlić, nie przestań pragnąć.” (Św. Augustyn, komentarz do Psalmu 37).

Serce uwolnione z pęt, serce zachowujące przejrzystość, uczy się także tego, jak sprawić, by dojrzewały decyzje i intuicje, uczy się wyznaczania kierunków życiowym drogom. Potrafi rozpoznać sytuacje delikatne i ślepe zaułki. Ufam, że tak młodzi ludzie rozumieją słowa listu brata Rogera na rok 2005 „Przyszłość pełna pokoju”: „Modlitwa nie zwalnia nas od troski o świat. Przeciwnie, nie ma nic bardziej odpowiedzialnego niż modlitwa: im więcej modlimy się z prostotą i pokorą, tym bardziej będziemy umieli kochać i wyrażać to swoim życiem.”

Przez te trzy wymiary modlitwy, które próbujemy dzielić z młodymi ludźmi: „odwrócenie uwagi od siebie”, „przeżuwanie Słowa” i „uważne słuchanie sercem”, pragniemy im pomóc odczuć prawdę, którą z taką pewnością zostawił nam brat Roger w swoim ostatnim „Liście Niedokończonym”: „Bóg towarzyszy nam w naszej bezbrzeżnej samotności. Mówi do każdego: «drogi jesteś w Moich oczach, nabrałeś wartości i Ja cię miłuję». Tak, Bóg może dawać tylko swoją miłość, w tym zawiera się cała Ewangelia. ”.

Modlitwa i śpiewy

By poznać modlitwę w Taizé: posłuchaj śpiewów, obejrzyj nuty i przeczytaj o wartości ciszy w trakcie modlitwy.

Czytania biblijne na każdy dzień

webadmin — 2005-01-11T23:00:00Z

Te krótkie fragmenty Pisma Świętego, proponowane do codziennego rozważania, są czytane w Taizé podczas modlitwy południowej. Odsyłacz wskazuje, skąd pochodzi wybrany tekst, a czasami odsyła do dłuższego fragmentu, jeśli ktoś chciałby poznać kontekst. - Modlitwa / NoUpdateMention, inc-readings, readingrss.php

Przygotowanie miejsca do modlitwy medytacyjnej

Marek Miłoszewski — 2004-08-02T19:39:58Z

Najlepszym miejscem na wspólną modlitwę jest, oczywiście, kościół. Sam charakter kościelnego wnętrza może sprzyjać modlitewnemu skupieniu, ale niekiedy trzeba się postarać o upiększenie wnętrza, by zachęcało do modlitwy. Nie chodzi o odnowienie świątyni, lecz o jej wystrój, który można wykonać prostymi środkami. Jeżeli nie ma możliwości, by na modlitwę spotkać się w kościele, i zbieramy się na nią w jakiejś sali, to ważne jest, by ją pięknie przygotować.

W modlitwie zwracamy się do Chrystusa. Modlitwa wspólna, kiedy osoby siedzą w kręgu, jednak tego nie wyraża, choć w niektórych sytuacjach może być uzasadniona. Pożądane jest więc, by wszyscy uczestnicy wspólnej modlitwy zwróceni byli w tym samym kierunku.

Niewiele potrzeba, by miejsce, gdzie się modlimy, zachęcało do modlitwy: krzyż, otwarta Biblia, kilka świeczek, ikony... Światło powinno być dyskretne, nie oślepiające, ale nie wygaszamy zupełnie światła. Siedzenia możemy ustawić tylko pod ścianami, by pośrodku zostało wolne miejsce, na którym można rozłożyć dywany lub chodniki. Na nich klękają (lub siadają) uczestnicy modlitwy.

Dobrze jest powitać wchodzących przy wejściu, rozdać im kartki ze śpiewami i zaprosić do przodu. Animatorzy modlitwy pełnią rolę służebną. Przygotowują ją i czuwają nad jej przebiegiem tak, by wszyscy uczestnicy mogli się skupić. Od momentu, kiedy rozpocznie się modlitwa, nie powinno się już niczego zapowiadać ani wyjaśniać, by nikomu nie przerywać skupienia.

Ikony

Marek Miłoszewski — 2004-07-29T18:38:04Z

Ikony przydają modlitwie piękna. Są jak okna otwarte w stronę Królestwa Bożego i uobecniają je w naszej ziemskiej modlitwie. Są wezwaniem skierowanym do nas, byśmy się przemienili.

Ikona jest wprawdzie obrazem, jednak nie jest ani zwykłą ilustracją, ani dekoracją. Jest symbolem wcielenia, jest uobecnieniem dla oczu duchowego przesłania, które płynie ze Słowa skierowanego do uszu.

Źródłem ikony jest – według św. Jana Damasceńskiego (VIII wiek) – przyjście Chrystusa na ziemię. Zbawienie wiąże się z wcieleniem się Słowa Bożego, to znaczy z materią: „Dawniej Boga bezcielesnego i niewidzialnego nigdy nie przedstawiano. Ale teraz, kiedy Bóg sam objawił się w ciele i zamieszkał wśród ludzi, przedstawiam to, co w Bogu widzialne. Nie uwielbiam materii, ale uwielbiam Stwórcę materii, który w nią się wcielił dla mnie, który chciał w niej zamieszkać i który przez materię dokonał mego zbawienia”.

Ikona – przez wiarę, którą niejako wypowiada, przez swe piękno i głębię – może roztoczyć przed nami przestrzeń pokoju i podtrzymać nas w wewnętrznym oczekiwaniu. Zaprasza do przyjęcia Tajemnicy zbawienia w cielesności stworzenia.

Wartość milczenia

Marek Miłoszewski — 2004-07-29T18:19:25Z

Trzy razy dziennie na wzgórzu Taizé wszystko się zatrzymuje: praca, studia biblijne, dyskusje. Dzwony wzywają do kościoła na modlitwę. Setki, czasem tysiące młodych z bardzo różnych krajów całego świata modlą się i śpiewają z braćmi ze Wspólnoty. W kilku językach czyta się Pismo Święte. W centralnej części każdej wspólnej modlitwy jest niepowtarzalna chwila spotkania z Bogiem: długi czas ciszy.

Milczenie i modlitwa

Gdy bierzemy sobie za przewodnika najdawniejszy modlitewnik - biblijną Księgę Psalmów - znajdujemy dwie główne formy modlitwy. Jedna to lament i wołanie o pomoc. Druga - dziękczynienie i uwielbienie. W sposób bardziej ukryty, bez wypowiadania błagań czy pochwał, wyraża się trzeci rodzaj modlitwy. Psalm 131, na przykład, mówi o spoczynku i zaufaniu: „...wprowadziłem ład i spokój do mojej duszy (...); złóż w Panu nadzieję odtąd
i aż na wieki!"

Modlitwa nieraz milczy. Bo pełna pokoju komunia z Bogiem trwać może bez słów. „Wprowadziłem ład i spokój do mojej duszy; jak niemowlę u swej matki" (Ps 131, 2).
Jak niemowlę, co przestało krzyczeć, syte przy piersi swej matki, tak może być „we mnie moja dusza" w obecności Boga. Dlatego ani słów, ani nawet refleksji modlitwa nie potrzebuje.

Jak osiągnąć wewnętrzną ciszę? Niekiedy milczymy, jednak w sobie toczymy dyskusje, zmagając się z wyobrażonymi partnerami lub ze sobą. Wprowadzenie spokoju
do duszy zakłada pewną prostotę: „Nie gonię za tym, co wielkie, albo co przerasta moje siły" (Ps 131, 1b). Wprowadzać spokój to rozpoznawać, że moje kłopoty nie mogą być czymś wielkim. Wprowadzać spokój to pozostawiać Bogu, co znajduje się poza moim zasięgiem
i moimi zdolnościami. Chwila ciszy, nawet bardzo krótka, jest jak szabatowy odpoczynek, święty postój, rozejm dla trosk i zmartwień.

Niepokój myśli można porównać do sztormu, co uderzył w łódź uczniów na Morzu Galilejskim, podczas gdy Jezus w niej spał. My też bywamy bezradni, niespokojni, a nie umiemy się sami wyciszyć. Ale też i nam Chrystus umie przyjść z pomocą. Jak rozkazał morzu i wichrowi, by „nastała głęboka cisza" (Mk 4, 39), tak może on też wyciszyć nasze serce, wzburzone lękiem i zmartwieniami.

Zachowując milczenie, pokładamy nadzieję w Bogu. Jeden z psalmów nasuwa myśl, że cisza jest nawet formą uwielbienia. Przyzwyczailiśmy się do czytania początku psalmu 65: „Ciebie należy wielbić, Boże". To tłumaczenie podąża za wersją grecką, lecz w większości hebrajskich czytamy: „Cisza jest uwielbieniem Ciebie, Boże". Kiedy ustają słowa i myśli, chwalimy Boga w milczącym zadziwieniu i zachwycie.

Słowo Boga: grom i cisza

Na Synaju Bóg mówił do Mojżesza i do Izraelitów. Jego słowom towarzyszyły uderzenia piorunów, błyskawice, wzmagający się głos trąby. Po wiekach prorok Eliasz powrócił na tę samą Bożą górę. Tam przeżył doświadczenie swych przodków: huragan, trzęsienie ziemi, ogień. I gotów był słuchać, jak Bóg mówi do niego pośród gromów.
Ale Pana nie było w tradycyjnych oznakach Jego mocy. Gdy ustał ten wielki hałas, Eliasz usłyszał „szmer łagodnego powiewu" (1 Krl, 19, 12) i wtedy Bóg przemówił.

Czy Bóg mówi głosem potężnym, czy - w tchnieniu ciszy? Należy się wzorować
na ludzie zgromadzonym u stóp Synaju czy na proroku Eliaszu? To alternatywa zapewne błędna. Straszliwe zjawiska, które towarzyszą darowi dziesięciu przykazań, wskazują na jego doniosłość. Zachowywać przykazania czy je odrzucać to kwestia życia lub śmierci. Kto widzi, że dziecko wbiega pod przejeżdżający samochód, ma prawo krzyczeć jak najgłośniej.
W podobnych wypadkach prorocy ogłaszali słowo Boga tak mocno, aż dzwoniło w uszach.

Słowa głośne zmuszają do słuchania, robią wrażenie. Ale dobrze wiemy, że prawie
nie dotykają serc. Zamiast przyjęcia napotykają opór. Doświadczenie Eliasza pokazuje,
iż Bóg nie chce wywierać wrażenia, lecz pragnie być rozumiany i przyjmowany. Żeby mówić, Bóg wybrał „głos łagodnego powiewu". To jest paradoks: milczenie Boga mówi.

Kiedy słowo Boga staje się „szmerem łagodnego powiewu", przemienia nasze serca skuteczniej niż kiedykolwiek. Huragan z góry Synaj rozłamywał skały, ale milczące słowo Boga potrafi otwierać serca z kamienia. Samego Eliasza nagła cisza przeraziła prawdopodobnie bardziej niż wichura i pioruny. Pełne mocy objawienia Boga były mu
w pewnym sensie znajome. Poruszyła go i zmieszała Boża cichość, bo tak bardzo się różniła od wszystkiego, co Eliasz dotąd znał.

Cisza przygotowuje nas do nowego spotkania z Bogiem. W ciszy słowo Boga może dosięgać ukrytych zakątków naszych serc. W ciszy okazuje się ono „ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha" (Hbr 4, 12). Zachowując ciszę, przestajemy się ukrywać przed Bogiem, a wtedy światło Chrystusa może spotykać
i uzdrawiać, i przemieniać nawet to, czego się wstydzimy.

Milczenie i miłość

Powiedział Chrystus: „To jest moje przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali,
tak jak ja was umiłowałem" (J 15, 12). Potrzebujemy milczenia, żeby przyjąć te słowa
i wprowadzić je w czyn. Kiedy jesteśmy niespokojni, poirytowani, mamy tyle argumentów
i powodów, by nie przebaczać i nie miłować zbyt łatwo. Ale gdy utrzymujemy „ład i spokój w duszy", te powody znikają. Może niekiedy ciszy unikamy, wolimy jakikolwiek zgiełk, słowa bądź rozproszenia, dlatego że pokój wewnętrzny jest sprawą ryzykowną: on nas czyni pustymi i biednymi, rozprasza gorycz i bunty, prowadzi do daru z nas samych. Ciche i ubogie, nasze serca zdobywane są przez Ducha Świętego, wypełniane bezwarunkową miłością. Drogą pokorną, lecz pewną i bezpieczną milczenie prowadzi do miłowania.